De keten is zo sterk als zijn zwakste schakel. Bij een zonnepanelen installatie is de zwakste schakel over het algemeen de omvormer. Als er iets stuk gaat de komende jaren is de kans groot dat de omvormer het begeven heeft. Extra belangrijk dus om een bewuste keuze te maken en optimizers te overwegen. Maar wat zijn de verschillen tussen omvormers en optimizers? En op basis waarvan maakt u de beste keuze?

In dit artikel leggen wij de verschillende varianten uit die u kunt gebruiken voor uw zonnepanelen.

Wat is een omvormer?

De omvormer is een onmisbaar onderdeel van de zonnepanelen installatie. Een standaard omvormer ziet er uit als een grote plastic kast. Zonnepanelen leveren een gelijkstroom, dit is elektrische stroom met een constante stroomrichting. Om dit bruikbaar te maken voor uw apparaten in huis en voor het stroomnet wordt een omvormer gebruikt om er wisselstroom van te maken. Wisselstroom is het soort stroom wat ook wordt geleverd door de reguliere stroomleveranciers.

De stroom die u niet gebruikt in huis kan op deze manier teruggeleverd worden aan het energienet. Dit overschot kunt u salderen.

Verschillende typen omvormers

Simpel gezegd zijn er drie typen omvormers, elk met voor- en nadelen.

Micro-omvormers

Dit type omvormers wordt ook wel paneelomvormers genoemd. Deze zorgen ervoor dat ieder paneel zijn eigen kleine omvormer krijgt.

Voordelen

  • Er staat geen ‘grote plastic kast’ in huis, maar elke omvormer wordt achter ieder paneel geplaatst.
  • Per paneel kunt u achterhalen wat de opbrengst is. Dit betekent dat u ook snel kunt zien welk paneel minder produceert of zelfs defect is.
  • Vooral bij daken met schaduw op sommige plekken is een micro-omvormer ideaal.
  • Lange levensduur en lange garantie.

Nadelen

  • Hogere kosten; de prijs ligt aanzienlijk hoger wat weer voor een langere terugverdientijd zorgt.

String-omvormers

String-omvormers zorgen voor de omvorming van een serie aan elkaar geschakelde zonnepanelen (string). Op deze manier kunt u uw zonnepanelen opdelen in stukken waar geen schaduw valt en delen waar wel schaduw valt. Ook als er zonnepanelen in verschillende richtingen worden geplaatst, bijvoorbeeld een deel op het oosten en een deel op het westen, is dit de ideale oplossing.

Voordelen

  • Als er schaduw valt op bepaalde delen van het dak is dit een goedkopere oplossing dan de micro-omvormers.

Nadelen

  • Bij schaduw iets meer verlies van opbrengst ten opzichte van micro-omvormers.

Centrale omvormers

Centrale omvormers zijn de standaard oplossingen voor daken zonder schaduw waarbij één vlak in één richting ligt.

Voordelen

  • Goedkoper dan String-omvormers en micro-omvormers. Het is ook de meest simpele oplossing.

Nadelen

  • Mocht er een zonnepaneel defect raken dan kan dat gevolgen hebben voor het hele systeem (en dus de totale opbrengst). Het is verder een intensieve klus om een defect te traceren aangezien ieder zonnepaneel doorgemeten moet worden.

Optimizers

Optioneel zijn centrale standaard omvormers met een optimizer per zonnepaneel. De optimizer regelt de afname van de stroom per paneel. Levert een zonnepaneel niet de gewenste minimum opbrengst door bijvoorbeeld schaduw, dan wordt deze afgesloten zodat dit niet ten koste gaat van het hele systeem.

Een bijkomend groot voordeel van de optimizer is het veiligheidsaspect. Doordat deze niet aan het hele systeem gekoppeld zijn is er minder kans op ongelukken bij bijvoorbeeld kortsluiting of blikseminslag.

Optimizers zijn dus geen vervanger van omvormers, bij het gebruik van optimizers voor een PV-systeem, blijft het noodzakelijk om een centrale omvormer te hebben om de constante stroom in wisselstroom om te zetten. De optimizers worden aangeboden bij de omvormer van hetzelfde werk.

Plaatsing van de omvormer

Ideaal is om zowel de afstand naar de zonnepanelen en de afstand naar meterkast te minimaliseren. De reden hiervoor is dat in de kabels altijd weerstand optreedt en er dus verlies in opbrengst ontstaat. Hoe dikker de kabel hoe minder verlies, maar hier staat dan weer tegenover dat deze kabels duurder zijn. Vraag de adviseur naar wat voor kabel hij overweegt en waarom.

Wenselijk is het om de omvormer op een stofvrije en vochtarme plek te hangen. Zowel stof als vocht kunnen van invloed zijn op de levensduur. Over het algemeen kan een omvormer in een omgevingstemperatuur tot 40 graden goed functioneren. Houd er echter wel rekening mee dat de omvormer zelf ook warmte produceert en dit goed moet kunnen afvoeren.

Een ander aspect is het geluid dat sommige (vooral goedkope) omvormers kunnen produceren. Deze bromtoon kan irritant zijn in woon- of werkkamers, houd hier dus rekening mee bij de plaatsing. Vraag aan de adviseur daarom van tevoren hoeveel decibel de omvormer produceert.

Wat kost een omvormer en een optimizer?

Een optimizer kost rond de 60 euro voor één zonnepaneel. Omvormers zijn er in allerlei kwaliteits- en prijsklasses. De onbekende Chinese merken beginnen al bij € 150 voor een klein systeem. Zoekt u meer degelijkheid en betrouwbaarheid van bijvoorbeeld het veelgeprezen SMA dan variëren de prijzen van € 300 tot € 1200. Het is van groot belang om u zich van tevoren goed in te lezen over de verschillende merken omvormers.

sma-omvormer

Opbrengst meten

Haast alle moderne omvormers bieden de mogelijkheid de opbrengst af te lezen. Uitgebreidere versies hebben bluetooth of zelfs Wifi zodat u uw opbrengsten ook digitaal kunt inzien.

Tenslotte is het belangrijk om vooraf goed op de hoogte te zijn van de garantieregelingen van de verschillende omvormers, dit kan namelijk per merk omvormer nogal verschillen.

Lees meer over de valkuilen bij de aanschaf van zonnepanelen. Voor meer informatie over omvormers en de juiste combinatie met type zonnepanelen kunt u hier uw gegevens invullen en wordt u teruggebeld om uw vragen te beantwoorden.