De manier waarop huishoudens met energie omgaan verandert snel. Door het einde van de salderingsregeling, netcongestie en dynamische energieprijzen wordt het steeds belangrijker om energie niet alleen op te wekken, maar ook slim te gebruiken. Niet alleen de hoeveelheid opgewekte energie telt, maar vooral de manier waarop die energie wordt gebruikt, opgeslagen en gestuurd. Daardoor groeit de belangstelling voor energiemanagement en energieopslag.
Van energie afnemen naar energie beheren
Jarenlang was energie iets waar weinig mensen dagelijks bij stilstonden. Je sloot een contract af, betaalde een maandbedrag en gebruikte stroom wanneer dat nodig was.
Dat beeld verandert.
Steeds meer huishoudens hebben zonnepanelen, een elektrische auto of een warmtepomp. Daardoor produceren en verbruiken zij energie op andere momenten dan voorheen. Ook de energiemarkt zelf is dynamischer geworden.
Waar de focus vroeger lag op zoveel mogelijk opwekken, verschuift die nu naar slim omgaan met energie.
Waarom deze ontwikkeling nu speelt
Er zijn verschillende redenen waarom huishoudens meer grip willen krijgen op hun energieverbruik.
1. Het einde van de salderingsregeling
Vanaf 2027 wordt de salderingsregeling beëindigd. Hierdoor wordt het financieel belangrijker om opgewekte zonnestroom zelf te gebruiken in plaats van terug te leveren aan het net.
Wie zich verdiept in de gevolgen van het afschaffen van de salderingsregeling, ziet dat vooral het eigen gebruik van zonnestroom steeds belangrijker wordt.
2. Toenemende netcongestie
Op steeds meer plekken in Nederland loopt het elektriciteitsnet tegen grenzen aan. Vooral op zonnige dagen ontstaan pieken in teruglevering.
Volgens de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) lopen steeds meer regio's tegen de grenzen van het elektriciteitsnet aan. Vooral tijdens piekmomenten zorgt dit voor uitdagingen bij het transport van elektriciteit.
3. Dynamische energieprijzen
Steeds meer energieleveranciers werken met tarieven die per uur kunnen verschillen. Hierdoor ontstaat een directe relatie tussen het moment van verbruik en de kosten.
4. Elektrificatie van woningen
Elektrische auto's, warmtepompen en inductie koken zorgen voor een stijgende vraag naar elektriciteit.
Van zonnepanelen naar een slim energiesysteem
Voor veel huishoudens vormen zonnepanelen de eerste stap richting verduurzaming.
Maar zonnepanelen lossen slechts een deel van de energievraag op. De uitdaging zit vaak in de timing. Overdag wordt veel energie opgewekt terwijl het grootste verbruik juist in de ochtend en avond plaatsvindt.
Hierdoor ontstaat steeds meer interesse in oplossingen die vraag en aanbod beter op elkaar afstemmen.
Voorbeelden daarvan zijn:
-
Slim energiemanagement
-
Dynamische energiecontracten
-
Energieopslag
-
Laadpalen met slimme sturing
-
Warmtepompen met energiebeheer
Praktijkvoorbeeld: meer eigen zonnestroom gebruiken
Een gezin uit Overijssel liet enkele jaren geleden zonnepanelen plaatsen. In eerste instantie waren zij vooral bezig met het opwekken van zoveel mogelijk duurzame stroom.
Uit de afrekening van de energieleverancier bleek echter dat meer dan driekwart van de opgewekte energie werd teruggeleverd aan het net. Tegelijkertijd kochten zij in de avonduren weer stroom in voor verlichting, huishoudelijke apparaten en andere dagelijkse toepassingen.
Door apparaten vaker overdag te gebruiken en meer inzicht te krijgen in hun energieverbruik, wisten zij het directe gebruik van hun zonnestroom te verhogen. Toch bleef een groot deel van de opgewekte energie als overschot naar het net gaan.
Dat was voor dit huishouden aanleiding om zich te verdiepen in energieopslag. Zij wilden onderzoeken of een thuisbatterij kon helpen om meer van hun eigen zonnestroom op een later moment te gebruiken, zodat minder energie teruggeleverd hoefde te worden en het aandeel eigen verbruik verder kon stijgen.
Voor hen bleek niet de hoeveelheid opgewekte energie de grootste uitdaging, maar de vraag hoe zij meer grip konden krijgen op het gebruik van de energie die zij zelf opwekten.
De rol van energieopslag
Energieopslag krijgt steeds meer aandacht binnen de energietransitie.
Met een thuisbatterij kan overtollige zonnestroom tijdelijk worden opgeslagen voor gebruik op een later moment. Daardoor kan een huishouden een groter deel van de zelf opgewekte energie benutten.
Een thuisbatterij is niet voor iedere woning automatisch de juiste keuze. De geschiktheid hangt onder andere af van:
-
Het energieverbruik
-
De hoeveelheid zonnepanelen
-
Toekomstige plannen
-
Het type energiecontract
-
De manier waarop energie wordt aangestuurd
Daardoor wordt energieopslag steeds vaker bekeken als onderdeel van een groter energiesysteem.
Top 5 ontwikkelingen die de energiemarkt veranderen
-
Het verdwijnen van de salderingsregeling
-
Toenemende netcongestie
-
Dynamische energietarieven
-
Groei van elektrische mobiliteit
-
Slim energiemanagement in woningen
Deze ontwikkelingen zorgen ervoor dat huishoudens steeds actiever gaan nadenken over hun energiegebruik.
Meer inzicht geeft meer controle
Een opvallende ontwikkeling is dat technologie energie steeds inzichtelijker maakt.
Via apps en energiemanagementsystemen kunnen huishoudens tegenwoordig realtime zien:
-
Hoeveel stroom wordt opgewekt
-
Hoeveel energie wordt verbruikt
-
Wanneer stroom goedkoop is
-
Wanneer teruglevering plaatsvindt
Dat maakt het mogelijk om bewuster keuzes te maken.
Conclusie
De energiemarkt verandert van een systeem waarin energie vooral werd afgenomen naar een systeem waarin huishoudens steeds actiever deelnemen.
Zonnepanelen blijven een belangrijke basis voor duurzame energieopwekking. Tegelijkertijd worden slim energiegebruik, energiemanagement en energieopslag steeds relevanter.
Voor veel huishoudens draait de energietransitie daarom niet alleen om duurzame energie produceren, maar vooral om meer grip krijgen op de energie die zij dagelijks gebruiken.
Auteur – Meint Schepers
Verduurzamingsadviseur
Meint Schepers schrijft over energiemanagement, zonnepanelen, thuisbatterijen en ontwikkelingen binnen de energietransitie. Vanuit zijn praktijkervaring helpt hij huishoudens om complexe energievraagstukken begrijpelijk en toepasbaar te maken. Meint is verbonden aan Domogo, onafhankelijk adviseur op het gebied van slimme energiesystemen.
